Search

શબ્દોની દુનિયા

Tag

gujarati

કળિયુગ

મજબૂરીના બોજ નીચે આજ ઈમાન પણ આવી ગયું,
આજ ફરી એકવાર ‘કળિયુગ’નું હથિયાર ફાવી ગયું

અડગ હોવા છતાં ઉંચાઈને એ આંબી ન શક્યું,
ઝાડ એ સીધું હતું, એટલે કોઈ તેને કોઈ કાપી ગયું

સત્યને આજ શંકા છે પોતાની સાતત્યતા ઉપર,
અસત્યને જ્યારે કોઈ સત્ય બતાવી સમજાવી ગયું

પૈસા આપીને ખરીદી લે છે અમીરો તારા આશીર્વાદ ને,
હે ઈશ્વર,ભ્રષ્ટાચારમાં તો તારું પણ નામ આવી ગયું

આદર્શોની ઇમારતો એટલે ધરાશયી થતી જાય છે,
તેના પાયામાં કોઈ બેઇમાનીનું બીજ વાવી ગયું

જિંદગીના રંગમંચ પર અંતે તો બધા કલાકાર જ છે,
કોઈ લાભ લે છે આંસુનો, કોઈ સ્મિત નીચે દુઃખ છુપાવી ગયું

Advertisements

સાચવી રાખ્યો છે મેં

તને જોઈને હૃદયમાં ઉદ્દભવેલો ઝંકાર સાચવી રાખ્યો છે મેં,
ન લખાયેલા કેટલાયે શબ્દોનો ભાર સાચવી રાખ્યો છે મેં

ક્યારેક તો તું પાછી ફરીશ એ રાહમાં ને રાહમાં,
હૃદયના ખૂણામાં તારા નામનો ધબકાર સાચવી રાખ્યો છે મેં

બંધ થઈ ગયા છે જે ઘરના બારણાં હમેશા માટે,
ક્યારેક ત્યાંથી જ મળેલો મીઠો આવકાર સાચવી રાખ્યો છે મેં

‘મજબૂરી’ના બહાના પાછળ જે નિભાવી ન શકાયો,
આજીવન સાથે રહેવાનો એ કરાર સાચવી રાખ્યો છે મેં

એકબીજાના સુખ-દુઃખમાં હવે સાથે નથી,ચાલ માન્યું
પણ તારી માટે ચિંતા કરવાનો અધિકાર સાચવી રાખ્યો છે મેં

વર્ષો સુધી જીવ્યા પછીયે સમજાયો નથી જે ઘણાને,
નાની જિંદગીનો બહુ મોટો ‘ટુંકસાર’ સાચવી રાખ્યો છે મેં

બુક રિવ્યૂ :- “આ છે સિઆચેન” – હર્ષલ પુષ્કર્ણા

હમણાં શિયાળો ગયો (અથવા જાવું જાવું કરે છે…). દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ ઠંડીએ *’છેલ્લા ફલાણા-ઢીકણાં વર્ષોનો રેકોર્ડ તોડ્યો’* હશે, નહીં?

આવી *’હાજા ગગડાવી’* દેતી ઠંડીમાં કોઈ એમ કહે કે AC પાસે થોડી વાર બેસો, તો ?? ચાલો થોડું વધારે, ફ્રીઝરમાં બેસો એમ કહે તો?? હજી વધારે.. આખો દિવસ ફ્રીઝરમાં બેસી રહેવાનું કહે તો??

વાંચીનેય ટાઢ ચડી ગઈ?

પણ આનાથી ક્યાંય વધુ ઠંડીમાં(ક્યાંય વધુ મતલબ કે જ્યાં *’ઉનાળામાં’* તાપમાન -20℃ હોય, હા..સાચું જ વાંચ્યું, ઉનાળાનું જ કહું છું) કોઈ તમને 24 કલાક અને 90 દિવસ રહેવાનું કહે તો??

જે તાપમાન વાંચીને પણ આપણે ધ્રુજી જઈએ છીએ ,એ તાપમાને અને સાથે સાથે કુદરતની બીજી અનેક તકલીફો વેઠીને આપણા જવાનો ક્યાંક રાત-દિવસ પોતાની ફરજ નિભાવે છે. આ *ક્યાંક* એટલે સીઆચેન. વિશ્વનું સૌથી વિષમ યુઘ્ધક્ષેત્ર. અને આ યુઘ્ધક્ષેત્ર વિશેનું અદભુત પુસ્તક એટલે

*”આ છે સીઆચેન”* – હર્ષલ પુષ્કર્ણા

જ્યારથી આ પુસ્તક બહાર પડ્યું હતું એને વાંચવાની ઈચ્છા હતી. મારી વિશલિસ્ટમાં કેટલાય દિવસથી આ પુસ્તકનું નામ છે. (પુસ્તક લેવાનો વારો હવે છેક આવ્યો-સૌરાષ્ટ્ર બુક ફેરમાં પહેલા દિવસે warmup આટો મારવા ગયો હતો ત્યારે હર્ષલ પબ્લિકેશનનો સ્ટોલ જોઈને ગજબ ટાઢક વળી હતી, બુકફેરમાં પુસ્તકોની *બોણી* આ પુસ્તકથી જ કરી હતી.

બુક લીધી ત્યારેજ નક્કી કર્યું હતું કે ભલે મોડી શરૂ કરું, પણ આ બુક તો એક દિવસમાં અને એક બેઠકે જ પુરી કરીશ.(અને કરી પણ!!!)

હવે બુકની વાત.

મારા મતે દરેક ગુજરાતી વાંચકે પોતાને ભાગ્યશાળી માનવો રહ્યો કે આવું સુંદર પુસ્તક ગુજરાતીમાં મળ્યું (એ પણ ભાષાંતર નહીં, પ્યોર ગુજરાતી. આ બાબત માટે હર્ષલસરનો અને તેમની પુરી ટીમનો ખરેખર ધન્યવાદ માનવો રહ્યો. માત્ર *આ છે સીઆચેન* માટે નહીં, સફારી,જીપ્સી અને તેના જેવા ઘણા બધા contributions માટે.)

સીઆચેન પર રહેતા આપણાં જવાનોની પરિસ્થિતિનો તાગ લેવા પણ બધા એ એકવાર આ પુસ્તક વાંચવુ જ રહ્યું. -30℃ થી લઈને -55℃ જેટલી ઠંડીમાં પણ એ જવાનો રાતદિવસ આપણી રક્ષા કરે છે. ઠંડી સિવાય પણ કેટલી વિષમ પરિસ્થિતિઓ જેમકે frostbite/હિમડંખ, હિમપ્રપાત, ઓક્સિજનની ઓછી માત્રા, મર્યાદિત સાધન સામગ્રી વચ્ચે એ જવાનો કંઈ રીતે રહે છે એ વાત ખૂબ સુંદર,માહિતીસભર( છતાં જરા પણ *બોર* ન કરે)રીતે વર્ણવી છે.

માનવ વસાહતથી દુર, પરિવારથી દૂર, કેવી કેવી શારીરિક અને માનસિક યાતના ભોગવવી પડે એ વાંચીને હૃદય દ્રવી ઉઠે, અને સાથે સાથે આપણાં એ વીર જવાનો માટે માનની લાગણી પણ ઉમટે.

આ પુસ્તકમાં કેવી રીતે અને ક્યારે સીઆચેન વિવાદિત ક્ષેત્ર બન્યું થી લઈને અત્યાર સુધીના ઘણાં પાસા વણી લીધા છે.

પુસ્તકમાં એક પ્રસંગ છે:
સીઆચેનની એક પોસ્ટપર એક અકસ્માતમાં સ્ટવ ફાટવાથી એક જવાનને ડાબી આંખે તથા ચહેરા પર ઇજા થાય છે. એ સારવાર લેતા હોય છે ત્યારે હર્ષલસર એમને કહે છે,”અબ જલ્દી ઠીક હો જાઓ….ઔર જલ્દી સે ડ્યૂટી સંભાલો…ફૌજકો તુમ્હારી જરૂરત હૈ.”
તેના જવાબમાં એ જવાને(ઇજાને કારણે એક આંખે માત્ર 1.5 મીટર દૂર સુધી જોઈ શકતા)કહ્યું,”જી સાહબ, મેં તો ડ્યૂટી પે વાપસ જાના ચાહતા હૂં.” આ વાત આપણાં જવાનોની બહાદુરી અને વતન પરસ્તીનો અનુભવ કરાવે છે.

એક બીજો પ્રસંગ રક્ષાબંધનનો છે, ત્યારે કેટલાક જવાનોની રાખડી હજી પહોંચી નથી હોતી ત્યારે બીજા જવાનો પોતાની આવેલી રાખડી એમને આપે છે, અને તે પોસ્ટના leader officer દરેક જવાનને રાખડી બાંધે છે.

આવા તો કેટલાય નાના મોટા પ્રસંગો છે આ બુકમાં. આટલી ઉંચાઈએ થતો એકલતાનો અનુભવ, તેને કારણે થતી માનસિક પીડા, ક્યારેક સ્વભાવમાં આવતું ચીડિયાપણું અને એ ચીડિયાપનમાં પણ એકબીજા વચ્ચે રહેતી આત્મીયતા આ બધું પુસ્તક વાંચીએ ત્યારે ખબર પડે…અને કેટલેક અંશે અનુભવીએ પણ. સાથે સાથે સીઆચેનમાં *હેપ્ટર્સ, ડોકટર્સ અને પોર્ટર્સ* નું શું મહત્વ છે એ પણ ખબર પડે.

એક વાત તો પાકી,આ પુસ્તક વાંચ્યા પછી આપણી સેના માટે અહોભાવ જગ્યા વગર ન રહે.

બધાએ આ બુક એકવાર તો વાંચવી જ જોઈએ. અને મારું મંતવ્ય તો છે કે આ બુકનો સમાવેશ બાળકોના અભ્યાસક્રમમાં થવો જોઈએ.

અંતે ફરીવાર શ્રી હર્ષલ પુષ્કર્ણાજી નો આભાર કે તેમણે આવું સુંદર પુસ્તક લખ્યું.(આ પુસ્તક બનાવવા પાછળ એમણે ખરેખર ઘણી મહેનત કરી છે, એ પોતે આ વિષમ પહાડી ક્ષેત્રની બે-બે વાર મુલાકત લઇ ચુક્યા છે, અને આ પુસ્તક એ બે મુલાકાતનો નિચોડ છે. આવા વિષમ વાતાવરણમાં રહેવું એ પોતે જ એક.મોટી તપસ્યા છે જે આપણા જવાનો 24 કલાક કરે છે. એમની સાથે હર્ષાલસર એ પણ થોડા દિવસ આ તપસ્યા કરી છે. ત્યાં જવા માટે એક વર્ષ સુધી તૈયારી પણ કરી છે. આ બધા માટે ફરી તેમનો ખૂબ ખૂબ ધન્યવાદ.)

વાંચજો. હું ખાતરી આપું છું કે ગમશે.

જય હિન્દ. જય જવાન
🇮🇳🇮🇳

બુક રિવ્યૂ :- “આ છે સિઆચેન” – હર્ષલ પુષ્કર્ણા

હમણાં શિયાળો ગયો (અથવા જાવું જાવું કરે છે…). દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ ઠંડીએ *’છેલ્લા ફલાણા-ઢીકણાં વર્ષોનો રેકોર્ડ તોડ્યો’* હશે, નહીં?

આવી *’હાજા ગગડાવી’* દેતી ઠંડીમાં કોઈ એમ કહે કે AC પાસે થોડી વાર બેસો, તો ?? ચાલો થોડું વધારે, ફ્રીઝરમાં બેસો એમ કહે તો?? હજી વધારે.. આખો દિવસ ફ્રીઝરમાં બેસી રહેવાનું કહે તો??

વાંચીનેય ટાઢ ચડી ગઈ?

પણ આનાથી ક્યાંય વધુ ઠંડીમાં(ક્યાંય વધુ મતલબ કે જ્યાં *’ઉનાળામાં’* તાપમાન -20℃ હોય, હા..સાચું જ વાંચ્યું, ઉનાળાનું જ કહું છું) કોઈ તમને 24 કલાક અને 90 દિવસ રહેવાનું કહે તો??

જે તાપમાન વાંચીને પણ આપણે ધ્રુજી જઈએ છીએ ,એ તાપમાને અને સાથે સાથે કુદરતની બીજી અનેક તકલીફો વેઠીને આપણા જવાનો ક્યાંક રાત-દિવસ પોતાની ફરજ નિભાવે છે. આ *ક્યાંક* એટલે સીઆચેન. વિશ્વનું સૌથી વિષમ યુઘ્ધક્ષેત્ર. અને આ યુઘ્ધક્ષેત્ર વિશેનું અદભુત પુસ્તક એટલે

*”આ છે સીઆચેન”* – હર્ષલ પુષ્કર્ણા

જ્યારથી આ પુસ્તક બહાર પડ્યું હતું એને વાંચવાની ઈચ્છા હતી. મારી વિશલિસ્ટમાં કેટલાય દિવસથી આ પુસ્તકનું નામ છે. (પુસ્તક લેવાનો વારો હવે છેક આવ્યો-સૌરાષ્ટ્ર બુક ફેરમાં પહેલા દિવસે warmup આટો મારવા ગયો હતો ત્યારે હર્ષલ પબ્લિકેશનનો સ્ટોલ જોઈને ગજબ ટાઢક વળી હતી, બુકફેરમાં પુસ્તકોની *બોણી* આ પુસ્તકથી જ કરી હતી.

બુક લીધી ત્યારેજ નક્કી કર્યું હતું કે ભલે મોડી શરૂ કરું, પણ આ બુક તો એક દિવસમાં અને એક બેઠકે જ પુરી કરીશ.(અને કરી પણ!!!)

હવે બુકની વાત.

મારા મતે દરેક ગુજરાતી વાંચકે પોતાને ભાગ્યશાળી માનવો રહ્યો કે આવું સુંદર પુસ્તક ગુજરાતીમાં મળ્યું (એ પણ ભાષાંતર નહીં, પ્યોર ગુજરાતી. આ બાબત માટે હર્ષલસરનો અને તેમની પુરી ટીમનો ખરેખર ધન્યવાદ માનવો રહ્યો. માત્ર *આ છે સીઆચેન* માટે નહીં, સફારી,જીપ્સી અને તેના જેવા ઘણા બધા contributions માટે.)

સીઆચેન પર રહેતા આપણાં જવાનોની પરિસ્થિતિનો તાગ લેવા પણ બધા એ એકવાર આ પુસ્તક વાંચવુ જ રહ્યું. -30℃ થી લઈને -55℃ જેટલી ઠંડીમાં પણ એ જવાનો રાતદિવસ આપણી રક્ષા કરે છે. ઠંડી સિવાય પણ કેટલી વિષમ પરિસ્થિતિઓ જેમકે frostbite/હિમડંખ, હિમપ્રપાત, ઓક્સિજનની ઓછી માત્રા, મર્યાદિત સાધન સામગ્રી વચ્ચે એ જવાનો કંઈ રીતે રહે છે એ વાત ખૂબ સુંદર,માહિતીસભર( છતાં જરા પણ *બોર* ન કરે)રીતે વર્ણવી છે.

માનવ વસાહતથી દુર, પરિવારથી દૂર, કેવી કેવી શારીરિક અને માનસિક યાતના ભોગવવી પડે એ વાંચીને હૃદય દ્રવી ઉઠે, અને સાથે સાથે આપણાં એ વીર જવાનો માટે માનની લાગણી પણ ઉમટે.

આ પુસ્તકમાં કેવી રીતે અને ક્યારે સીઆચેન વિવાદિત ક્ષેત્ર બન્યું થી લઈને અત્યાર સુધીના ઘણાં પાસા વણી લીધા છે.

પુસ્તકમાં એક પ્રસંગ છે:
સીઆચેનની એક પોસ્ટપર એક અકસ્માતમાં સ્ટવ ફાટવાથી એક જવાનને ડાબી આંખે તથા ચહેરા પર ઇજા થાય છે. એ સારવાર લેતા હોય છે ત્યારે હર્ષલસર એમને કહે છે,”અબ જલ્દી ઠીક હો જાઓ….ઔર જલ્દી સે ડ્યૂટી સંભાલો…ફૌજકો તુમ્હારી જરૂરત હૈ.”
તેના જવાબમાં એ જવાને(ઇજાને કારણે એક આંખે માત્ર 1.5 મીટર દૂર સુધી જોઈ શકતા)કહ્યું,”જી સાહબ, મેં તો ડ્યૂટી પે વાપસ જાના ચાહતા હૂં.” આ વાત આપણાં જવાનોની બહાદુરી અને વતન પરસ્તીનો અનુભવ કરાવે છે.

એક બીજો પ્રસંગ રક્ષાબંધનનો છે, ત્યારે કેટલાક જવાનોની રાખડી હજી પહોંચી નથી હોતી ત્યારે બીજા જવાનો પોતાની આવેલી રાખડી એમને આપે છે, અને તે પોસ્ટના leader officer દરેક જવાનને રાખડી બાંધે છે.

આવા તો કેટલાય નાના મોટા પ્રસંગો છે આ બુકમાં. આટલી ઉંચાઈએ થતો એકલતાનો અનુભવ, તેને કારણે થતી માનસિક પીડા, ક્યારેક સ્વભાવમાં આવતું ચીડિયાપણું અને એ ચીડિયાપનમાં પણ એકબીજા વચ્ચે રહેતી આત્મીયતા આ બધું પુસ્તક વાંચીએ ત્યારે ખબર પડે…અને કેટલેક અંશે અનુભવીએ પણ. સાથે સાથે સીઆચેનમાં *હેપ્ટર્સ, ડોકટર્સ અને પોર્ટર્સ* નું શું મહત્વ છે એ પણ ખબર પડે.

એક વાત તો પાકી,આ પુસ્તક વાંચ્યા પછી આપણી સેના માટે અહોભાવ જગ્યા વગર ન રહે.

બધાએ આ બુક એકવાર તો વાંચવી જ જોઈએ. અને મારું મંતવ્ય તો છે કે આ બુકનો સમાવેશ બાળકોના અભ્યાસક્રમમાં થવો જોઈએ.

અંતે ફરીવાર શ્રી હર્ષલ પુષ્કર્ણાજી નો આભાર કે તેમણે આવું સુંદર પુસ્તક લખ્યું.(આ પુસ્તક બનાવવા પાછળ એમણે ખરેખર ઘણી મહેનત કરી છે, એ પોતે આ વિષમ પહાડી ક્ષેત્રની બે-બે વાર મુલાકત લઇ ચુક્યા છે, અને આ પુસ્તક એ બે મુલાકાતનો નિચોડ છે. આવા વિષમ વાતાવરણમાં રહેવું એ પોતે જ એક.મોટી તપસ્યા છે જે આપણા જવાનો 24 કલાક કરે છે. એમની સાથે હર્ષાલસર એ પણ થોડા દિવસ આ તપસ્યા કરી છે. ત્યાં જવા માટે એક વર્ષ સુધી તૈયારી પણ કરી છે. આ બધા માટે ફરી તેમનો ખૂબ ખૂબ ધન્યવાદ.)

વાંચજો. હું ખાતરી આપું છું કે ગમશે.

જય હિન્દ. જય જવાન
🇮🇳🇮🇳

બુક રિવ્યૂ :- “આ છે સિઆચેન” – હર્ષલ પુષ્કર્ણા

હમણાં શિયાળો ગયો (અથવા જાવું જાવું કરે છે…). દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ ઠંડીએ *’છેલ્લા ફલાણા-ઢીકણાં વર્ષોનો રેકોર્ડ તોડ્યો’* હશે, નહીં?

આવી *’હાજા ગગડાવી’* દેતી ઠંડીમાં કોઈ એમ કહે કે AC પાસે થોડી વાર બેસો, તો ?? ચાલો થોડું વધારે, ફ્રીઝરમાં બેસો એમ કહે તો?? હજી વધારે.. આખો દિવસ ફ્રીઝરમાં બેસી રહેવાનું કહે તો??

વાંચીનેય ટાઢ ચડી ગઈ?

પણ આનાથી ક્યાંય વધુ ઠંડીમાં(ક્યાંય વધુ મતલબ કે જ્યાં *’ઉનાળામાં’* તાપમાન -20℃ હોય, હા..સાચું જ વાંચ્યું, ઉનાળાનું જ કહું છું) કોઈ તમને 24 કલાક અને 90 દિવસ રહેવાનું કહે તો??

જે તાપમાન વાંચીને પણ આપણે ધ્રુજી જઈએ છીએ ,એ તાપમાને અને સાથે સાથે કુદરતની બીજી અનેક તકલીફો વેઠીને આપણા જવાનો ક્યાંક રાત-દિવસ પોતાની ફરજ નિભાવે છે. આ *ક્યાંક* એટલે સીઆચેન. વિશ્વનું સૌથી વિષમ યુઘ્ધક્ષેત્ર. અને આ યુઘ્ધક્ષેત્ર વિશેનું અદભુત પુસ્તક એટલે

*”આ છે સીઆચેન”* – હર્ષલ પુષ્કર્ણા

જ્યારથી આ પુસ્તક બહાર પડ્યું હતું એને વાંચવાની ઈચ્છા હતી. મારી વિશલિસ્ટમાં કેટલાય દિવસથી આ પુસ્તકનું નામ છે. (પુસ્તક લેવાનો વારો હવે છેક આવ્યો-સૌરાષ્ટ્ર બુક ફેરમાં પહેલા દિવસે warmup આટો મારવા ગયો હતો ત્યારે હર્ષલ પબ્લિકેશનનો સ્ટોલ જોઈને ગજબ ટાઢક વળી હતી, બુકફેરમાં પુસ્તકોની *બોણી* આ પુસ્તકથી જ કરી હતી.

બુક લીધી ત્યારેજ નક્કી કર્યું હતું કે ભલે મોડી શરૂ કરું, પણ આ બુક તો એક દિવસમાં અને એક બેઠકે જ પુરી કરીશ.(અને કરી પણ!!!)

હવે બુકની વાત.

મારા મતે દરેક ગુજરાતી વાંચકે પોતાને ભાગ્યશાળી માનવો રહ્યો કે આવું સુંદર પુસ્તક ગુજરાતીમાં મળ્યું (એ પણ ભાષાંતર નહીં, પ્યોર ગુજરાતી. આ બાબત માટે હર્ષલસરનો અને તેમની પુરી ટીમનો ખરેખર ધન્યવાદ માનવો રહ્યો. માત્ર *આ છે સીઆચેન* માટે નહીં, સફારી,જીપ્સી અને તેના જેવા ઘણા બધા contributions માટે.)

સીઆચેન પર રહેતા આપણાં જવાનોની પરિસ્થિતિનો તાગ લેવા પણ બધા એ એકવાર આ પુસ્તક વાંચવુ જ રહ્યું. -30℃ થી લઈને -55℃ જેટલી ઠંડીમાં પણ એ જવાનો રાતદિવસ આપણી રક્ષા કરે છે. ઠંડી સિવાય પણ કેટલી વિષમ પરિસ્થિતિઓ જેમકે frostbite/હિમડંખ, હિમપ્રપાત, ઓક્સિજનની ઓછી માત્રા, મર્યાદિત સાધન સામગ્રી વચ્ચે એ જવાનો કંઈ રીતે રહે છે એ વાત ખૂબ સુંદર,માહિતીસભર( છતાં જરા પણ *બોર* ન કરે)રીતે વર્ણવી છે.

માનવ વસાહતથી દુર, પરિવારથી દૂર, કેવી કેવી શારીરિક અને માનસિક યાતના ભોગવવી પડે એ વાંચીને હૃદય દ્રવી ઉઠે, અને સાથે સાથે આપણાં એ વીર જવાનો માટે માનની લાગણી પણ ઉમટે.

આ પુસ્તકમાં કેવી રીતે અને ક્યારે સીઆચેન વિવાદિત ક્ષેત્ર બન્યું થી લઈને અત્યાર સુધીના ઘણાં પાસા વણી લીધા છે.

પુસ્તકમાં એક પ્રસંગ છે:
સીઆચેનની એક પોસ્ટપર એક અકસ્માતમાં સ્ટવ ફાટવાથી એક જવાનને ડાબી આંખે તથા ચહેરા પર ઇજા થાય છે. એ સારવાર લેતા હોય છે ત્યારે હર્ષલસર એમને કહે છે,”અબ જલ્દી ઠીક હો જાઓ….ઔર જલ્દી સે ડ્યૂટી સંભાલો…ફૌજકો તુમ્હારી જરૂરત હૈ.”
તેના જવાબમાં એ જવાને(ઇજાને કારણે એક આંખે માત્ર 1.5 મીટર દૂર સુધી જોઈ શકતા)કહ્યું,”જી સાહબ, મેં તો ડ્યૂટી પે વાપસ જાના ચાહતા હૂં.” આ વાત આપણાં જવાનોની બહાદુરી અને વતન પરસ્તીનો અનુભવ કરાવે છે.

એક બીજો પ્રસંગ રક્ષાબંધનનો છે, ત્યારે કેટલાક જવાનોની રાખડી હજી પહોંચી નથી હોતી ત્યારે બીજા જવાનો પોતાની આવેલી રાખડી એમને આપે છે, અને તે પોસ્ટના leader officer દરેક જવાનને રાખડી બાંધે છે.

આવા તો કેટલાય નાના મોટા પ્રસંગો છે આ બુકમાં. આટલી ઉંચાઈએ થતો એકલતાનો અનુભવ, તેને કારણે થતી માનસિક પીડા, ક્યારેક સ્વભાવમાં આવતું ચીડિયાપણું અને એ ચીડિયાપનમાં પણ એકબીજા વચ્ચે રહેતી આત્મીયતા આ બધું પુસ્તક વાંચીએ ત્યારે ખબર પડે…અને કેટલેક અંશે અનુભવીએ પણ. સાથે સાથે સીઆચેનમાં *હેપ્ટર્સ, ડોકટર્સ અને પોર્ટર્સ* નું શું મહત્વ છે એ પણ ખબર પડે.

એક વાત તો પાકી,આ પુસ્તક વાંચ્યા પછી આપણી સેના માટે અહોભાવ જગ્યા વગર ન રહે.

બધાએ આ બુક એકવાર તો વાંચવી જ જોઈએ. અને મારું મંતવ્ય તો છે કે આ બુકનો સમાવેશ બાળકોના અભ્યાસક્રમમાં થવો જોઈએ.

અંતે ફરીવાર શ્રી હર્ષલ પુષ્કર્ણાજી નો આભાર કે તેમણે આવું સુંદર પુસ્તક લખ્યું.(આ પુસ્તક બનાવવા પાછળ એમણે ખરેખર ઘણી મહેનત કરી છે, એ પોતે આ વિષમ પહાડી ક્ષેત્રની બે-બે વાર મુલાકત લઇ ચુક્યા છે, અને આ પુસ્તક એ બે મુલાકાતનો નિચોડ છે. આવા વિષમ વાતાવરણમાં રહેવું એ પોતે જ એક.મોટી તપસ્યા છે જે આપણા જવાનો 24 કલાક કરે છે. એમની સાથે હર્ષાલસર એ પણ થોડા દિવસ આ તપસ્યા કરી છે. ત્યાં જવા માટે એક વર્ષ સુધી તૈયારી પણ કરી છે. આ બધા માટે ફરી તેમનો ખૂબ ખૂબ ધન્યવાદ.)

વાંચજો. હું ખાતરી આપું છું કે ગમશે.

જય હિન્દ. જય જવાન
🇮🇳🇮🇳

પપ્પા અને કૃષ્ણ

કૃષ્ણ…

લેખકો કવિઓ દ્વારા સૌથી વધુ લખાયેલ વિષયોમાં એક વિષય એટલે શ્રીકૃષ્ણ. મહાભારત,ભગવદ્દગીતા સિવાય ગુજરાતી સાહિત્યમાં પણ કૃષ્ણ વિશે ઘણું લખાયું છે. એ ક.મા. મુનશી દ્વારા લખાયેલ ‘કૃષ્ણવતાર’ હોય કે કાજલ ઓઝા વૈદ ની ‘કૃષ્ણાયન’. નરસિંહ મહેતાના ‘શામળા ગિરધારી’ હોય કે મીરાના ‘ગિરિધર નાગર’. કૃષ્ણ વિશે હંમેશા ઘણું લખાયું છે, ઘણું કહેવાયું છે.

છતાં દર વખતે કંઈક નવું જાણવા મળે એવું વિશાળ વ્યક્તિત્વ છે શ્રીકૃષ્ણનું. કૃષ્ણને તમે જે દ્રષ્ટિ થી જુઓ, એ પ્રમાણે તમને કૃષ્ણ મળશે. યશોદાની નજરથી જોશો, તો પુત્ર સ્વરૂપે મળશે. બલરામની નજરે એક ભાઈ રૂપે મળશે. રાધાની નજરે જોશો તો પ્રિયતમ દેખાશે, તો રૂકમનીની નજરે જોશો તો આદર્શ પતિ દેખાશે. સુદામાની નજરે કે દ્રૌપદીની નજરે એ પ્રિય મિત્ર,પ્રિય સખા સ્વરૂપે મળશે.

પણ મારે એ વાત નથી કરવી. મારે વાત કરવી છે એ કૃષ્ણની જે આપણી સાથે હોય છે. મારે પૂર્ણ પુરુષોત્તમની નહીં પણ સંતાન માટે પૂર્ણ રીતે ઉત્તમ પુરુષની વાત કરવી છે.

પિતા…. આપણા દરેકના જીવનના શ્રીકૃષ્ણ. શ્રીકૃષ્ણનું વ્યક્તિત્વ ઉપર જણાવ્યું તેમ અલગ અલગ દ્રષ્ટિ મુજબ અલગ અલગ દેખાય છે. પણ એક સંતાન માટે પિતા આ બધા વ્યક્તિત્વ નિભાવે છે.

જીવનસંગ્રામમાં સંતાન જ્યારે હથિયાર નીચે મૂકી દે, ત્યારે સારથી બની તેનો જીવનરથ આગળ લઈ જાય છે. એક પિતાની બધી બાબત જો ધ્યાનથી સમજશો તો ગીતાનો સાર તેમાં જ મળી જશે. અને દરેક સંતાન માટે જીવનમાં એક સમયે પિતા તેના માટે મિત્ર પણ બની જાય છે.

આખી દુનિયા સામે પોતાની જીદ માટે નમતું ન જોખનારો પુરુષ જ્યારે પોતાની દીકરી ડાયાબિટીસને કારણે ગળ્યું ન ખાવા માટે ખીજાય ત્યારે એક કહ્યાંગરા પુત્રની જેમ અક્ષર પણ કહેતા નથી.

પિતા સંતાનનું જીવન કૃષ્ણની વાંસળી જેવું મધુર બનાવે છે, અને સંતાનના ભવિષ્ય માટે ‘રણછોડ’ બની પોતાના સપનાઓથી દૂર થઈ જાય છે, તો ક્યારેક ‘ગોવર્ધન’ જેવડી મુસીબતો એકલે હાથે ઉપાડી ને સંતાનની રક્ષા કરે છે.

માતા બ્રહ્માની જેમ સર્જન કરે છે, પણ વિષ્ણુ(કૃષ્ણ) ની જેમ પાલન પિતા જ કરે છે. પોતાને અભાવ હોય એ બની શકે, પણ સંતાનને એ ક્યારેય કોઈ વાતનો અભાવ વર્તવા નથી દેતા. શ્રીકૃષ્ણ રાજા હતા ત્યારે તેમણે ‘તંદુલ’ના સુદામાને ઘણું આપ્યું હતું, પણ એક પિતા પોતાની પાસે કંઈ ન હોવા છતાં કોઈપણ બદલાની અપેક્ષા વગર સર્વસ્વ સંતાનને આપી દે છે.

માટે મેં પહેલા કહ્યું એમ, શ્રીકૃષ્ણ તો પૂર્ણપુરુષોત્તમ છે, પણ એક સંતાન માટે એક પિતા પૂર્ણ રીતે ઉત્તમ પુરુષ છે. હા, દુનિયાના બીજા વ્યક્તિઓ માટે એ પુરુષમાં ઘણી ખામીઓ હોય શકે છે, પણ એક પિતા હંમેશા પૂર્ણ રીતે ઉત્તમ હોય છે, હંમેશા દોષરહિત હોય છે.

આજ સુધી આપણે ઘણા મંદિરોમાં ભગવાનને શોધ્યા છે, એકવાર પિતાને આ દ્રષ્ટિથી જોવાની કોશિશ કરજો, બની શકે છે તમને પણ તેમાં શ્રીકૃષ્ણ દેખાય જાય.

જય શ્રીકૃષ્ણ

મુસ્કાન બની જાય છે

અડગ મનના માનવીને પણ સમય સામે ઝુકવું જ પડતું હોય છે
મજબૂરી જ્યારે બહુ જ વધી જાય,સમાધાન બની જાય છે

આવેલા રુદનને ક્યારેક વહેવા દેજો આંખોમાંથી નહિતર
ન નીકળેલા આંસુઓ, હૃદયમાં રહીને તોફાન બની જાય છે

વચનોની શક્તિને કદી ઓછી અકવાની ભૂલ ન કરશો,
હૃદયનાથી નીકળેલા બોલ ક્યારેક અભિશાપ,તો ક્યારેક વરદાન બની જાય છે

નાદાન વ્યક્તિ જ બધી બાબત સમજવાની કોશિશ કરે છે,
સમજદાર લોકો તો સમજી વિચારીને નાદાન બની જાય છે

ભૂલ થશે ગણતરીમાં પીડા હૃદયની આંસુઓથી માપશો,
દર્દ પણ જ્યારે હદથી વધી જાય, ત્યારે એ મુસ્કાન બની જાય છે

શું કરવું?

ક્યારેક અથડાઈને લાગણીઓ પાછી ફરે તો શું કરવું?
ઘણું કરવા છતાં પણ થોડીક ઓછી પડે તો શું કરવું?

બહુ કાળજીપૂર્વક આંસુઓને આંખમાં રોકી રાખ્યા હોય,
પણ કોઈની યાદ આવતા આંખો વરસી પડે તો શું કરવું?

વર્ષો સુધી લાગણીઓની ઈંટોથી સંબંધની ઇમારત ચણી હોય,
નાનકડી તિરાડ પડતા આખી ઇમારત તૂટી પડે તો શું કરવું?

ગઝલના શબ્દે શબ્દે વણી લીધી છે વ્યથા આ હૃદયની,
વ્યથા લખવા જતા શ્યાહી જ ખૂટી પડે તો શું કરવું?

કેટકેટલા સ્વપ્નો જોઈ રાખ્યા હોય છે આ જીવનમાં,
સપના પુરા કરવા જ્યારે જિંદગી ટૂંકી પડે તો શું કરવું?

મારો ખાલીપો

મારો ખાલીપો…

હૃદયના એકાદ છાના ખૂણામાં આખી દુનિયાથી સંતાડી રાખેલો…મારો ખાલીપો.

કોઈકની યાદોથી,
કેટલીયે ફરિયાદોથી,
કોઈકના સ્મરણોથી,
એમની સાથે વિતાવેલી ક્ષણોથી,
એવી કેટલીયે વાતોથી છલોછલ ભર્યો છે મારો આ ખાલીપો.

ભૂતકાળમાં છૂટી ગયેલી વ્યક્તિ સાથે હું આજે પણ મારા આ ખાલીપામાં જીવી શકું છું, વાત કરી શકું છું, એમનો સ્પર્શ અનુભવી શકું છું.

જેમની ગેરહાજરીને કારણે આ ખાલીપો સર્જાયો છે, આ ખાલીપાની કારણે એમની સાથે જીવી શકું છું હું.

માની ન શકાય એવી વાત છે, કે આ ખાલીપાને કારણે મળતી પીડા એ મારા બળતા હૃદયને ટાઢક આપે છે.

હા, ક્યારેક આ ખાલીપાની આસપાસ વીંટળાયેલી એકલતા ચીસ પાડી ઉઠે છે. એકલતાની ચીસ મૂંગી હોય છે. છતાં તેના પડઘા ઘણા સમય સુધી સંભળાયા કરે છે અને અંતે તે પણ ખાલીપામાં સમાઈ જાય છે.

પણ છતાં, સાચવું છું હું એ ખાલીપા ને, હૃદયના એક અભિન્ન અંગ તરીકે. કારણ?? એ ખાલીપામાં હું હજી એમની સાથે રહી શકું છું.ધબકારે-ધબકારે એ મારામાં વહે છે. મારી દરેક રચનામાં લખાઈ છે એ, મારા દરેક શબ્દમાં મને સંભળાય છે એ.

મારી દરેક ક્રિયામાં એ પ્રત્યક્ષ હોવા છતાંય… હૃદયના એકાદ છાના ખૂણામાં આખી દુનિયાથી સંતાડીને રાખ્યો છે મેં….મારો ખાલીપો.

હાઈકુ

તારી યાદોથી,
‘ભર્યો’ છે છલોછલ,
મારો ‘ખાલીપો’.

Create a free website or blog at WordPress.com.

Up ↑